Ideeën
Anders kijken kan nieuwe mogelijkheden zichtbaar maken
In mijn werk ontstaan regelmatig ideeën die niet direct binnen een bestaande opdracht of werkwijze passen.
Vaak beginnen ze met een eenvoudige vraag: wat gebeurt er als we het perspectief omdraaien?
Niet beginnen bij het systeem en vervolgens bedenken hoe mensen daarin kunnen participeren, maar bij wat mensen weten, ervaren, waardevol vinden en zich voor de toekomst kunnen voorstellen. En van daaruit onderzoeken wat er mogelijk wordt.
Sommige van die gedachten blijven een idee. Andere groeien uit tot een methode, initiatief of manier van werken.
BUBO – Bottom-Up Business Opportunities
Wat gebeurt er wanneer burgers niet alleen mogen reageren op ideeën van overheden, onderzoekers of bedrijven, maar zelf mogen dromen over wat zij belangrijk vinden?
Binnen het internationale programma Periscope ontwikkelde ik samen met lector Egbert Dommerholt de BUBO-benadering. Ideeën uit de samenleving worden daarin verbonden met kennis, ondernemerschap en praktijk, zodat ze kunnen uitgroeien tot realiseerbare mogelijkheden.
De burger niet alleen als participant, maar ook als bron van ideeën.
Bewonerslogica-toets
Beleid, uitvoering en organisaties kennen ieder hun eigen logica. Maar een besluit dat binnen het systeem logisch is, kan vanuit het dagelijks leven van bewoners heel anders uitpakken.
Vanuit mijn rol als onafhankelijk voorzitter van de Bewonersadviesraad NCG ontwikkelde ik daarom de bewonerslogica-toets. De gedachte is eenvoudig: toets besluiten niet alleen aan beleids-, systeem- en uitvoeringslogica, maar expliciet ook aan de werkelijkheid van de bewoners voor wie die besluiten gevolgen hebben.
Niet als vervanging van professionele of bestuurlijke kennis, maar als aanvullende kennisbron.
Van Warenhuis naar Waardenhuis
Wanneer ergens veel geld beschikbaar komt, ontstaan vaak al snel programma’s, projecten en organisaties om dat geld te besteden.
Maar waar bouwen we die eigenlijk op?
In Van Warenhuis naar Waardenhuis gebruik ik het beeld van een huis. Het fundament bestaat uit gedeelde waarden: wat vinden we belangrijk en wat willen we behouden of versterken? Vanuit dat fundament kunnen mensen dromen over een gewenste toekomst – het dak van het huis. Pas daarna bouwen we het raamwerk van programma’s en projecten dat fundament en toekomst met elkaar verbindt.
Zonder fundament en dak resteert vooral een bouwwerk van programma’s en projecten. Indrukwekkend misschien, maar kwetsbaar wanneer omstandigheden veranderen.
Manifest: Kompas van de Ommelanden
Groningen staat voor grote veranderingen op het gebied van wonen, energie, landbouw, klimaat, natuur en economie.
De gebruikelijke beweging is vaak: eerst ontwikkelen en vervolgens proberen bestaande kwaliteiten zo goed mogelijk te beschermen.
Het Kompas van de Ommelanden draait die gedachte om. Wat gebeurt er als landschap, erfgoed, identiteit, leefbaarheid en de kennis van bewoners niet de randvoorwaarden van ontwikkeling zijn, maar het vertrekpunt?
Het Kompas zoekt naar een toekomst waarin Groningen kan veranderen zonder onderweg kwijt te raken wat Groningen juist Groningen maakt.
Deze ideeën gaan over verschillende onderwerpen, maar hebben voor mij dezelfde oorsprong.
Eerst beter kijken naar wat er al is, horen welke kennis nog ontbreekt, onderzoeken wat werkelijk van waarde is en ruimte maken om een andere toekomst te verbeelden.
Daar kunnen nieuwe gronden ontstaan.